Phục hồi và cải tiến qui trình nhuộm sợi dệt Zèng

Tham gia Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên, Nhi đồng tỉnh Thừa Thiên Huế lần thứ XI, năm 2018, nhóm tác giả: Phạm Thu Hòa và Mai Thị Thanh Vân, học sinh trường THPT Hương Lâm, huyện A Lưới với đề tài “Phục hồi và cải tiến qui trình nhuộm sợi dệt Zèng”.

Với các nguyên liệu từ núi rừng, bà con đã tạo ra các thuốc nhuộm với các sắc màu như: xanh, đen, vàng, đỏ… 

Các em cho biết: từ xa xưa, các đồng bào dân tộc vùng cao huyện A Lưới tỉnh Thừa Thiên Huế đã biết sử dụng các loại thảo mộc để nhuộm màu cho trang phục của mình qua nghề dệt zèng truyền thống. Đây là một nét đẹp văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc miền núi. Với các nguyên liệu từ núi rừng, bà con đã tạo ra các thuốc nhuộm với các sắc màu như: xanh, đen, vàng, đỏ… Từ đó đã tạo ra các sản phẩm dệt zèng độc đáo. Tuy nhiên với cách làm truyền thống của bà con, quá trình để tạo ra sợi dệt với các màu sắc khác nhau đòi hỏi phải mất rất nhiều công sức và thời gian, do đó hiện nay bà con thường mua các loại sợi nhuộm màu tổng hợp có bán trên thị trường về để sử dụng. Việc làm này tuy giảm bớt vất vả trong quá trình chuẩn bị vật liệu dệt zèng nhưng phần nào đó làm mất đi giá trị, bản sắc văn hóa của dân tộc. Thực trạng là hiện nay chỉ còn một số ít người dân tộc cao tuổi biết nguồn nguyên liệu tự nhiên nhưng chỉ còn nhớ mang máng cách tạo màu và cách nhuộm.

Qua quá trình tham khảo cách làm của bà con dân tộc Tà Ôi ở xã A Đớt và A Roàng trong kĩ thuật dệt sợi truyền thống với các nguyên liệu sẵn có trong tự nhiên, nhóm nghiên cứu tìm ra một số giải pháp tái hiện quá trình nhuộm sợi trước đây, đồng thời cải tiến kĩ thuật tạo màu và nhuộm để tiết kiệm thời gian nhuộm sợi mà vẫn giữ gìn được bản sắc dân tộc nhằm phục hồi một di sản văn hóa của đồng bào dân tộc vùng cao A Lưới.

Qua quá trình thực hiện nhuộm sợi với nguyên liệu thảo mộc tự nhiên của núi rừng, nhóm tác giả nhận thấy thời gian nhuộm giảm xuống rất nhiều. Màu tạo thành đẹp hơn so với màu nhuộm theo cách truyền thống. Việc sử dụng một số hóa chất trong phòng thí nghiệm giúp giảm bớt việc tìm kiếm và sử dụng các nguyên liệu phụ khác trong tự nhiên.

Thông qua công trình nghiên cứu này, nhóm tác giả đã phục hồi lại được kĩ thuật nhuộm sợi truyền thống của bà con dân tộc dựa vào nguồn nguyên liệu sẵn có của núi rừng, vừa thân thiện với môi trường, không ảnh hưởng đến sức khỏe vừa bảo tồn được nét văn hóa độc đáo của các dân tộc vùng cao A Lưới.

Việc sử dụng một số chất phụ gia, hóa chất thông dụng giúp cải tiến được chất lượng sản phẩm, tiết kiệm được thời gian nhưng đồng thời không làm mất đi nét độc đáo của một di sản văn hóa!

Đó chính là những điểm nổi bật được Hội đồng giám khảo và Ban tổ chức Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên Nhi đồng tỉnh Thừa Thiên Huế, năm 2018 đánh giá cao.

 

Giải Pháp

Người cập nhật: Sản phẩm được
Các bài viết khác:
 

Tin nhanh

  • LỊCH CHẤM THI

    GIẢI THƯỞNG SÁNG TẠO KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TỈNH THỪA THIÊN HUẾ LẦN THỨ IX, NĂM 2018

     

    Ban tổ chức Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ tỉnh Thừa Thiên Huế tổ chức chấm các đề tai tham dự Giải thưởng lần thứ IX, năm 2018:

    Địa điểm: Khoa Y tế công cộng, Trường Đại học Y Dược Huế

    Thời gian: 

    - Vào lúc 7 giờ 30 ngày 20 tháng 10 năm 2018 chấm các lĩnh vực: Công nghệ thông tin, điện tử và viễn thông; Y Dược; Sinh học phục vụ sản xuất, đời sống; Khoa học, xã hội và nhân văn

    - Vào lúc 13 giờ 30 ngày 20 tháng 10 năm 2018 chấm các lĩnh vực: Cơ khí và Tự động hóa; Công nghệ vật liệu; Công nghệ nhằm BVMT và sử dụng hợp lý tài nguyên + Công nghệ tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới.

  • Chào mừng kỷ niệm 25 năm xây dựng và phát triển Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thừa Thiên Huế (17/9/1993 – 17/9/2018)

    Gặp mặt kỷ niệm được tổ chức lúc 14:00 ngày 17/9/2018 tại khách sạn Hương Giang số 51 Lê Lợi, thành phố Huế.

  • Ban tổ chức trân trọng mời các tổ chức và cá nhân có các công trình khoa học và công nghệ được nghiên cứu, áp dụng trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế tham gia Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ lần thứ IX, năm 2018.

    Lĩnh vực dự thi

    Giải thưởng được xét và trao cho các công trình thuộc các lĩnh vực sau:

    1. Công nghệ thông tin, điện tử và viễn thông.

    2. Cơ khí và tự động hóa.

    3. Sinh - y học phục vụ sản xuất và đời sống.

    4. Công nghệ vật liệu.

    5. Công nghệ nhằm bảo vệ môi trường và sử dụng hợp lý tài nguyên.

    6. Công nghệ nhằm tiết kiệm năng lượng và sử dụng năng lượng mới.

    7. Khoa học xã hội và nhân văn.

    Giải thưởng

    - Giải Nhất                 :          10.000.000 đồng

    - Giải Nhì                   :           7.000.000 đồng

    - Giải Ba                    :           5.000.000 đồng

    - Giải Khuyến khích   :           3.000.000 đồng.

    Thời gian nhận hồ sơ: Bắt đầu từ khi công bố Thể lệ Giải thưởng đến 17 giờ 00, ngày 01 tháng 10 năm 2018.

    Nơi nhận hồ sơ: Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thừa Thiên Huế - Số 06 Phan Bội Châu, thành phố Huế.

    Thông tin chi tiết vui lòng liên hệ qua số ĐT: 054.3898871 - ĐTDĐ: 0935.564.566 - Email: doanquan2308@yahoo.com hoặc xem tại chuyên mục Hoạt động sáng tạo của website này.

     

Hổ trợ trực tuyến

Liên Kết Website

Lượt truy cập: 3952715
Đang trực tuyến: 58