Về một vùng đất khoa học và công nghệ

Một xã hội phát triển đều phải dựa vào khoa học và công nghệ của mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau. Cách đây hơn 4 thế kỷ, nếu không có cơ khí sẽ không bao giờ có cuộc cách mạng công nghệ thời cận đại của nhân loại mà mở đầu từ các nước phương Tây như Hà Lan, Pháp, Anh. Từ đó, phương Tây đã dẫn đầu thế giới qua nhiều thế kỷ. Việc các nước Nhật Bản, Trung Quốc, Nga, Mỹ cũng sớm nhận ra ưu thế này nên đã đầu tư cho khoa học và công nghệ để dần dần trở thành các cường quốc.

Việt Nam, khoa học và công nghệ cũng đã có từ hàng trăm năm trước. Ở Huế trong thế kỷ XVIII đã có xưởng chế tác và sửa chữa đồng hồ treo tường kiểu hiện đại do Nguyễn Văn Tú học ở Hà Lan về nước tác nghiệp mở đầu cho ngành công nghệ phương Tây du nhập vào Việt Nam và sớm hơn rất nhiều so với các nước Phương Đông hồi bấy giờ. Dưới thời Minh Mạng, Hoàng Văn Lịch quê ở làng rèn Hiền Lương (Quảng Điền) đã chế được tàu viễn dương chạy bằng máy hơi nước đã thể hiện tài năng công nghệ một thời. Huế trong thế kỷ XIX là trung tâm khoa học của cả nước mà tiêu biểu lá Sử học và Y học. Sử học với nhiều công trình đồ sộ do Quốc sử quán biên soạn, trong đó có bộ sử mang tên Đại Nam thực lục có đến 560 quyển, đến nay vẫn chưa có công trình đối sánh. Huế lúc đó cũng là trung tâm Y học với Thái y viện cùng nhiều danh y nổi tiếng khắp cả nước. Sử học và Y học Huế một thời làm nên diện mạo khoa học của đất nước. Và chúng ta rất vui mừng là Y học, Sử học và một số ngành khoa học khác ở Huế ngày nay vẫn tiếp tục và phát huy truyền thống của vùng đất hiếu học và khoa học năm xưa.

Đối với Thừa Thiên Huế từ ngày có tổ chức Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật đến nay, gần 24 năm, vai trò của Liên hiệp hội góp phần khẳng định Thừa Thiên Huế là vùng đất khoa học công nghệ của cả nước qua các lần tổ chức hội thi sáng tạo khoa học kỹ thuật, tổ chức đánh giá các công trình khoa học để xét chọn Giải thưởng khoa học và công nghệ và năm nay, lần đầu tiên Liên hiệp hội tổ chức xét chọn để tôn vinh các nhà khoa học tiêu biểu của tỉnh lần thứ nhất. Qua bình xét, đánh giá, trao giải, mới thấy Huế xuất hiện nhiều công trình và nhà khoa học tầm cỡ quốc gia và quốc tế, ngang hàng với các trung tâm khoa học mạnh của đất nước hiện nay. Những dấu ấn khoa học này đối với Huế có thể trở thành sự kiện đáng nhớ và khẳng định vị thế của Liên hiệp hội trong đời sống xã hội và yêu cầu phát triển khoa học của tỉnh nhà.

Có được kết quả đáng ghi nhận nói trên là nhờ Huế có đội ngũ khoa học đa ngành, mạnh và tâm huyết, có nhiều tổ chức khoa học và giáo dục tiên tiến, trong đó có vai trò tập hợp, liên kết, tổ chức và phối hợp tổ chức nhiều sự kiện khoa học của Liên hiệp hội. Lại được sự quan tâm của lãnh đạo tỉnh và sự đồng tình, hưởng ứng của nhiều nhà khoa học, nhiều tổ chức khoa học ở trong và ngoài tỉnh. Cũng nhờ những nỗ lực của giới Sử học và sự quan tâm đó, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh cũng có những đóng góp có ý nghĩa vào thành tựu khoa học của tỉnh nhà. Cho đến nay, Hội Khoa học Lịch sử tỉnh đã chủ trì hai công trình khoa học và công nghệ cấp Quốc gia, ba đề tài cấp tỉnh, tổ chức hơn 40 cuộc hội thảo khoa học chuyên ngành và liên ngành cấp tỉnh, Quốc gia và Quốc tế, xuất bản công bố hơn 50 công trình khoa học về các chủ đề lịch sử, nhân vật, văn hóa, biển đảo…Chủ trì hai công trình đạt giải Nhất giải thưởng sáng tạo Khoa học Công nghệ (2014, 2016) và Giải thưởng Cố đô về Khoa học và công nghệ (2017). Đó là những giải thưởng khoa học danh giá của tỉnh Thừa Thiên Huế hiện nay.

PGS.TS. Đỗ Bang

Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Thừa Thiên Huế

Người cập nhật: Đinh Văn Chung
Các bài viết khác:
 

Hổ trợ trực tuyến

Liên Kết Website

Lượt truy cập: 3479179
Đang trực tuyến: 44